معرفی و سوابق مرکز

تاریخچه مرکز

مرکز ساماندهی درمان و توانبخشی اختلالات اتیستیک، اولین مرکز تخصصی درمانی فراسازمانی (Outreach services) و تحقیقاتی اتیسم در ایران است. این مرکز ریشه در سلسله تحقیقاتی دارد که پیرامون تحلیل رفتار به‌کار بسته با مدل UCLA، با بودجه “مرکز ملی تحقیقات علوم پزشکی کشور” از سال ١٣٧٩ به مدت دو سال انجام شد.

در همان زمان، به منظور نظارت بر حسن اجرای این مطالعات، “مرکز هماهنگی طرح رفتار درمانی ساخت‌دار اتیسم” دایر شد. پس از مشاهده یافته‌های بخش نخست تحقیقات مذکور و بنا به درخواست والدین کودکانی که در این تحقیقات شرکت کرده بودند، در آبان ماه ١٣٨٠ طرح تأسیس مراکز تخصصی اتیسم توسط سرپرست تیم تحقیق و موسس مرکز، به دبیرخانه ستاد ساماندهی بیماران روانی مزمن سازمان بهزیستی کشور ارایه شد و پس از بررسیها و تجدید نظریه‌های مکرر، ضوابط و دستور‌العمل تأسیس مراکز خدمات درمانی ویژه اتیسم در آیین‌نامه اجرایی ساماندهی بیماران روانی مزمن کشور گنجانده شد. و بدین ترتیب نیازهای درمانی و توانبخشی خاص کودکان اتیستیک برای نخستین بار در کشور رسمیت یافت. تا پیش از این، کودکان مبتلا به اختلالات اتیستیک تحت پوشش مراکز آموزشی یا توانبخشی معلولین ذهنی (معمولاً عقب ماندگان ذهنی) قرار داشتند.

از اردیبهشت ماه ١٣٨١، “مرکز هماهنگی طرح رفتار درمانی ساخت‌دار اتیسم” به “مرکزساماندهی درمان و توانبخشی اختلالات اتیستیک (CTAD)” تغییر نام یافت و فعالیت رسمی خود را با مجوز سازمان بهزیستی آغاز کرد.

اهداف مرکز

اهداف اصلی:

  • ارایه خدمات درمانی فرا‌سازمانی تخصصی به کودکان مبتلا به اختلالات اتیستیک
  • اجرای پروژه‌های تحقیقی روی طیف اختلالات اتیسم

اهداف فرعی:

  • انطباق، کاربرد و ترویج روشهای درمانی و توانبخشی اختلالات اتیستیک در ایران
  • کاهش سن تشخیص اختلالات اتیستیک در کشور
  • افزایش سطح اطلاعات عمومی جامعه پیرامون اتیسم
  • تشکیل موسسات مردمی در حمایت از حقوق کودکان مبتلا به اختلالات اتیستیک

دستاوردها

  • در پنج سال اول فعالیت مرکز، جمعاً ۲۱۳ کودک در سنین ١. ٢ تا ١٠ سال از اقصی نقاط ایران (نظیر بوشهر، شیراز، اهواز، کرمان، کاشان، اراک،‌ آمل، اردبیل، مشهد) از خدمات مرکز بهره‌مند شده‌اند. که تعداد قابل توجهی از آنها به مدارس عادی و برخی هم به مدارس کودکان با نیازهای ویژه راه یافته‌اند. در همین مدت ۱۲۲ نفر مربی خاص کودکان اتیستیک در این مرکز آموزش دیده‌­اند.
  • در پنج سال اول فعالیت مرکز، دو بسته آموزشی و درمانی (پرنده کوچولو و (PECS به فارسی ترجمه و انطباق­‌سازی شده است.
  • با حمایت مرکز تاکنون ۱۵ پروژه تحقیقاتی اجرا و نتایج آنها در قالب مقاله، رساله یا گزارش تحقیقاتی ارایه شده است.