معرفی افراد خودساخته دارای اتیسم، این قسمت: جو جیمز

 

جو جیمز یک عکاس خودآموخته و دارای اتیسم است که تصاویر خیره کننده‌اش باعث محبوبیت او در شبکه‌های اجتماعی شده است. او از توجهی که از عکس هایش دریافت کرده است به عنوان بستری برای گسترش آگاهی و درک در مورد اتیسم خود استفاده می کند که او آن را یک «ابرقدرت» توصیف می‌کند.

جو میگوید:”من می توانم از چیزهایی عکس بگیرم که دیگران نمی بینند. زیرا من به جهان متفاوت نگاه می کنم.”

او به دلیل اینکه دارای اتیسم است، توانایی به یاد آوردن چیزها را با جزئیات دقیق دارد و توضیح میدهد که این توانایی برای عکاسی او مفید است زیرا میتواند هزاران تصویر را در ذهن خود ذخیره کند. جو حافظه عکاسی (ایدتیک) خود را به عنوان “ابر قدرت” خود توصیف می کند زیرا به او این توانایی را می دهد که سریعتر از بسیاری از مردم اطلاعات را جمع آوری کند، همه چیز را در مورد موضوعی یاد بگیرد و سپس بر آن مسلط شود.

جو پس از استفاده از این ذخیره‌سازی عکس‌ها در ذهنش و مقایسه آن‌ها با چیزهایی که در زندگی واقعی می‌بیند (مانند زوایا و نور)، عکس‌هایش را طوری نشان می‌دهد که فکر می‌کند باید دیده شوند. “من چیزی را می بینم که دیگری نمی بیند”

جو در جوانی عملکرد بالایی نداشته، بیشتر اوقات ارتباط او غیرکلامی بود، وقتی صحبت می کرد با زمزمه یا لکنت بود و همچنین تیک داشت.

جو می گوید:
“من معتقدم که هر فرد دارای اتیسم توانایی هایی دارد که پنهان است و باید تشویق شود.”

جو دوست دارد اتیسم را یک ابرقدرت توصیف کند. او توضیح داد که جامعه ما بدون ذهن‌های درخشان افراد دارای اتیسم مثل قبل نخواهد بود. داروین، نیوتن، اینشتین، موتزارت، جیمز جویس، بیل گیتس و استیو جابز همه در طیف اتیسم قرار گرفته اند. از آنجایی که اتیسم در جامعه ما بسیار مورد انگ است، توانایی‌های درخشان افراد دارای اتیسم به اندازه کافی مورد تایید قرار نمی‌گیرد با این حال، جو مشتاق است روشن کند که «گفتن “ابرقدرت” به این معنی نیست که زندگی آسان است.

زندگی مرد عنکبوتی آسان نیست. زندگی او به دلیل قدرت فوق العاده‌اش از کار افتاده است. او نمی‌تواند یک زندگی عادی داشته باشد زیرا تصمیم می‌گیرد از قدرت فوق العاده خود برای چیزی شگفت انگیز استفاده کند. به همین دلیل آن را مقایسه می‌کنم.»

جو به همراه سگ خود که او را در سفرها همراهی می کند درواقع به نوعی به پت تراپی هم روی آورده است.

 

– گردآوری و ترجمه از نسیم عابدی، برای تهران اتیسم

 


تغذیه و اتیسم

رژیم غذایی نامناسب در کودکان دارای اتیسم گاهی می تواند یکی از مهم ترین دلایل بهم ریختگی و محرک مشکلات رفتاری باشد.

اولین گام برای داشتن یک رژیم غذایی صحیح حذف مواد غذایی مضر است.

  • مصرف نوشابه و مواد کافئین دار مانند قهوه و نسکافه برای کودکان به خصوص کودکان در طیف اتیسم ممنوع است.
  • مصرف فلفل در کودکان می تواند موجب بد خلقی و بی‌قراری شود.
  • مصرف کنسروها و خوراکی های حاوی مواد نگهدارنده نیز برای این کودکان مضر می‌باشد.
  • مصرف شکر و تمام فراورده‌های آن به عنوان یک محرک میتواند موجب بی قراری یا فعالیت زیاد در کودکان شود.

 

گام دوم جایگزین کردن مواد غذایی مفید و سالم به رژیم غذایی کودک است.

  • ماهی‌های قزل آلا و سالمون و همچنین گردو از منابع امگا ۳ هستند مصرف امگا ۳ در کودکان باعث کاهش بیش فعالی می‌شود.
  • کنجد، آجیل و سبزیجات منابع منیزیم هستند کمبود منیزیم ممکن است موجب بروز رفتار های تکراری، دندان قروچه، اضطراب و تمرکز پایین شود.
  • آلبالو، زرشک، تخم مرغ، آجیل و ماهی دارای ملاتونین هستند که موجب تنظیم خواب می گردد.
  • قارچ، ماهی و تخم مرغ حاوی ویتامین D بوده و موجب کاهش مشکلات گوارشی و عملکرد بهتر انتقال دهنده های عصبی می‌شوند
  • مرکبات منبع غنی از ویتامین C هستند که علاوه بر ساخت و ترمیم سلول های بدن این ویتامین می تواند موجب بهبود عملکرد شناختی شود.

 

برخی مطالعات نشان می دهد مواد حاوی کازئین مانند شیر و لبنیات و مواد حاوی گلوتن مانند گندم و فراورده های تولید شده از آن ممکن است موجب بی قراری در برخی از کودکان شود. اگر تمایل به استفاده از رژیم های غذایی فاقد کازئین و گلوتن را دارید حتما با متخصص تغذیه مشورت کنید.

 

– ترانه پهلوان، مربی کودکان اتیسم

 

 


آیا می‌دانستید رشد بیش از حد آمیگدال مغز در نوزادی یک پیش آگهی برای اتیسم است؟

مطالعات نشان می‌دهد کودکانی که در سن ۲ الی ۳ سالگی تشخیص اتیسم را دریافت کرده‌اند، اولین نشانه‌ها را در اواخر سن ۱ سالگی نشان داده‌اند.

تغییرات رفتاری که در کودکان اتفاق می‌افتد با تغییرات مغزی آنان هم‌راستا است. بدین صورت که، مجموعه‌ای از نشانه‌های رفتاری که منجر به ظهور کامل نشانه‌های‌ اتیسم و تشخیص آن در ۲ الی ۳ سالگی می‌شود، نشات گرفته از مجموعه‌ای از تغییرات مغزی در دوران نوزادی است. به عنوان مثال مطالعات نشان داده‌است کودکانی که در سنین ۲ الی ۳ سالگی تشخیص اتیسم را گرفته‌اند، در ۶ الی ۱۲ ماهگی سطح قشر مغز آن‌ها بزرگتر از نوزادان با رشد عادی بوده‌است. یکی دیگر از تغییرات مغزی در کودکان دارای اتیسم، تغییر در روند رشد آمیگدال است.

آمیگدال که در اعماق و قسمت میانی لوب گیجگاهی مغز انسان قرار دارد، یک ساختار جفتی است که بسیاری از جنبه‌های هیجانی و حافظه را تعدیل می‌کند. آمیگدال علاوه بر اینکه نقش اصلی را در پردازش حافظه، تصمیم گیری و پاسخ های عاطفی (از جمله ترس، اضطراب و پرخاشگری) ایفا می کند، مسئول پردازش اجتماعی در مغز است و در هیجانات مثبت و سیستم پاداش نیز دخیل است.

هیجانات بر فرآیندهای شناختی مانند توجه، شکل گیری حافظه و تصمیم گیری تأثیر می گذارند و نقش برجسته ای در رفتار اجتماعی دارند که آمیگدال در این عملکردها نیز نقشی ایفا می‌کند.
آمیگدال همچنین مسئول تشخیص چهره است و به دیگران اجازه می‌دهد تا به حالت‌های مختلف هیجانی واکنش مناسب نشان دهند. هرگونه آسیب به این ناحیه باعث می‌شود افراد در تشخیص حالات هیجانی چهره که برای ارتباط مناسب با موقعیت‌های اجتماعی حیاتی هستند را دچار اختلال نماید.

یک گروه از محققان دانشگاه ایالتی سن‌دیه‎گو، الگوهای منحصر به فردی از تعاملات نواحی مغزی با آمیگدال را پیدا کرده‌اند. در کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم، در مقایسه با کودکان عادی با سن مشابه، ارتباط آمیگدال با قسمت‌هایی از مغز ضعیف‌تر و با قسمت‌های دیگری قوی‌تر شده‌است.

بدین منظور مطالعه‌ای طولی با کمک تصویربرداری مغناطیسی در مجله معتبر آمریکایی روانپزشکی (The American Journal of Psychiatry) در سال ۲۰۲۲ صورت گرفت. در این مطالعه ۲۷۰ نوزاد با میانگین سنی ۶ تا ۲۴ ماهه شرکت کردند. از این میان، ۵۸ نوزاد در سال دوم زندگی خود تشخیص اختلال اتیسم را دریافت کردند. نتایج تصویربرداری از نواحی زیرقشری مغز نشان داد که تمامی کودکانی که در بین ۶ الی ۱۲ ماهگی رشد بیش از حد در نواحی آمیگدال مغز داشتند، تشخیص اختلال اتیسم را در سن دو سالگی دریافت نمودند.

جالب است بدانید که کودکانی که بعدها تشخیص اختلال طیف اتیسم را گرفته‌اند، در ۶ ماهگی دارای رشد طبیعی آمیگدال بودند و در سن ۱ و ۲ سالگی به صورت ناگهانی افزایش رشد بیش از حد در آمیگدال مغز در این نوزادان مشاهده شد. این افزایش رشد بیش از حد آمیگدال در این سنین، می‌تواند منجر به افزایش شدت علایم اتیسم به ویژه نارسایی‌های اجتماعی در ۲ سالگی شود.
قابل ذکر است که بررسی روند رشد آمیگدال در نوزادان منجر به تشخیص اختلال طیف اتیسم نمی‌شود، مطالعات تنها حاکی از آن است که این تغییرات مغزی در چنین کودکانی مشاهده شده‌است.

با توجه به اینکه تغییرات مغزی از سنین بسیار پایین و قبل از تشخیص اختلال اتیسم رخ می‌دهد، پیشنهاد می‌شود که اگر درمان‌ها در زیر یک سالگی برای کودکان با احتمال بالای اتیسم آغاز گردد، می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد به ویژه اینکه می‌تواند از رشد بیش از حد آمیگدال مغز جلوگیری نماید.

ترجمه از:
حانیه صیادی، دانشجوی دکتری روانشناسی شناختی، دانشگاه شهید بهشتی

منبع:

Subcortical Brain Development in Autism and Fragile X syndrome: Evidence for Dynamic Age-and Disorder-Spesific Trajectories in Infancy: Mark D. Shen ,et al

 

 

 


کارکردهای اجرایی چیست؟ روش‌های تقویت آن‌ چیست؟

 

در این مقاله در وب‌سایت تهران اتیسم با کارکردهای اجرایی آشنا خواهید شد و روش‌های را برای تقویت آن خواهید آموخت.

 

کارکردهای اجرایی مجموعه‌ای از توانایی‌ها و مهارت‌های شناختی است که از بدو تولد در کودک وجود دارد که با رشد کودک این مهارت نیز رشد می‌باید، به نحوی که در سن ۱۲ سالگی عملکرد کودک مشابه عملکرد بزرگسالان خواهد شد. کارکردهای اجرایی از طریق تاثیر بر سایر فرایندهای شناختی این امکان را برای ما فراهم می‌سازد تا افکار و اعمال خود را برای یک اقدام هدفمند تنظیم نماییم. این عملکرد ما را قادر می‌سازد تا مفاهیم انتزاعی و پیچیده را درک کنیم، مشکلاتی که هرگز با آن مواجهه نشده‌ایم را حل کنیم، روابط خود را مدیریت کنیم و برای آینده خود برنامه‌ریزی نماییم. در نتیجه عملکرد اجرایی یک عبارت کلی است که به تمامی فرایندهای شناختی که در هدایت و کنترل رفتار نقش کلیدی ایفا می‌کنند اطلاق می‌گردد.

فرایندهای شناختی مرتبط با کارکردهای اجرایی بسیار زیاد هستند که می‌توان از این بین به حافظه فعال، مقاومت در برابر حواس‌پرتی نسبت به محرک‌های محیطی نامربوط در محیط، برنامه‌ریزی، بازداری و مهار، حل مسئله، انعطاف‌پذیری و سازماندهی اشاره کرد.

از مهم‌ترین کارکردهای اجرایی می‌توان به ۳ مولفه اصلی آن یعنی حافظه فعال، انعطاف‌پذیری و بازداری اشاره کرد.

حافظه فعال به توانایی نگه‌داری اطلاعات در مغز به صورت فعال اشاره دارد که به واسطه آن می‌توان اطلاعات جدید را با اطلاعات گذشته تلفیق و یا به‌روزرسانی نمود. در نتیجه حافظه فعال مسئول حفظ اطلاعات آنی در مغز است. به این ترتیب، حافظه فعال، برای متمرکز ماندن برروی یک کار، جلوگیری از حواس پرتی ،و به روز نگه‌داشتن ما و آگاه کردن ما درمورد آنچه که در اطرافمان میگذرد ضروری است. برای مثال، یک کودک با استفاده از حافظه ی فعالش است که، می تواند مراحل دستور پخت غذای مورد علاقه ی خود را به یاد بیاورد. کودکانی که در مهارت‌های حافظه کاری مشکل دارند، اغلب در به یادآوری دستورالعمل معلمان، به یادآوری قوانین بازی، یا انجام وظایف دیگری که شامل فراخوانی اطلاعات مهم می باشد دچار مشکل هستند.

 بازداری، به توانایی مهار و جلوگیری از افکار و یا پاسخ‌های بالقوه اشاره دارد که بتوان به کمک آن به صورت کاملا انتخابی تنها درگیر یک اقدام هدفمند شد. به عنوان نمونه وقتی که شما درگیر مطالعه یک کتاب درسی هستید، توجه خود به صدایی که از بیرون اتاق می‌آید را مهار می‌کنید.

آخرین مولفه، انعطاف‌پذیری شناختی است که به توانایی انتقال و جابه‌جایی بین چندین تکلیف و نقش‌های شناختی متفاوت اشاره دارد. برای مثال، فرض کنید که به بازی گروهی مشغول هستید و هم‌زمان گوشی موبایلتان زنگ می‌خورد. در چنین شرایطی، افرادی که می‌توانند ضمن تمرکز روی تلفن خود، بازی خوبی را هم ارائه دهند، انعطاف پذیری شناختی قابل‌توجهی دارند؛ به‌عبارت دیگر، افرادی که انعطاف پذیری شناختی ندارند، برای جابه‌جایی بین دو موضوع مختلف، از نظر ذهنی به‌اندازه کافی توانمندی ندارند و به‌سختی می‌توانند هر دو کار را به‌صورت هم‌زمان پیش ببرند؛ چنین افرادی از تطبیق‌دادن خودشان با محرک‌های جدید هراس دارند و در برابر تغییر طرز تفکر خود بر اساس تغییرات مختلف محیط پیرامونشان، بسیار ضعیف هستند.

 

روش‌های تقویت حافظه فعال

  • یادآوری عدد به صورت مستقیم (از ۳ عدد شروع شده و گسترش می یابد.
  • یادآوری عدد به صورت معکوس (از ۳ عدد معکوس شروع شده و گسترش می یابد).
  • یادآوری کلمه به صورت مستقیم (از ۳ کلمه شروع شده و گسترش می یابد).
  • یادآوری کلمه به صورت معکوس (از ۳ کلمه معکوس شروع شده و گسترش می یابد).
  • یادآوری تصویر به صورت مستقیم (از ۳ تصویر شروع شده و گسترش می یابد).
  • یاد آوری لیستی از هجاهای بی معنی (از ۳ کلمه شروع شده و گسترش می یابد).
  • یادآوری تصویر به صورت معکوس (از ۳ تصویر معکوس شروع شده و گسترش می یابد).
  • یاد آوری کلمه غیر مرتبط (از ۱ کلمه غیر مرتبط از بین ۳ کلمه شروع شده و تمرین گسترش می یابد).
  • یاد آوری کلمات غیر مرتبط ( از ۲ کلمه غیر مرتبط از بین ۵ کلمه شروع شده و تمرین گسترش می یابد).
  • یاد آوری جمله (از جملات کوتاه ۳ کلمه ای شروع شده و گسترش می یابد).
  • یادآوری جمله (درست یا اشتباه بودن جمله را بیان کند و کلمه آخر جمله ها را بگوید (از ۱ جمله شروع شده و تعداد جملات افزایش می یابد).
  • تطبیق لیست کلمه یا لغت. یک سری کلمه گفته می شود بعد از چند ثانیه کلمات جدید بیان می شود. باید تشخیص داده شود که آیا کلمات قسمت اول با کلمات قسمت دوم یکسان است یا خیر.
  • شمارش اعداد به صورت معکوس.
  • انجام محاسبات ساده ریاضی به صورت معکوس.
  • یاد آوری مکعب از روی صفحه رنگی مشبک.

 

روش‌های بهبود حافظه فعال در کودکان

  1. روی مهارت های تجسم کار کنید. بچه ها را تشویق کنید تا در ذهن خود تصویری از آنچه که تازه خوانده اند یا شنیده اند ایجاد کنند.
  2. از فرزندتان بخواهید به شما آموزش دهد. قادر بودن به توضیح چگونگی انجام کار مستلزم ایجاد اطلاعات و تشکیل ذهنی از طریق آن است.
  3. بازی هایی که از حافظه بصری استفاده می کنند را امتحان کنید.
  4. بازی های تطبیقی زیادی وجود دارد که به بچه ها کمک میکند روی حافظه بصری شان کار کنند، مثلاً می توانید مواردی مانند صفحه مجله را به بچه ها بدهید و از آنها بخواهید که تمام نمونه های کلمه یا حرف «س» را دور هم جمع کند.
  5. بازی کارتی. بازی های ساده کارت مانند می توانند حافظه کاری را از دو طریق بهبود بخشند. کودکان و نوجوانان باید قوانین بازی را در خاطر داشته باشند. آنها همچنین باید به خاطر داشته باشند که چه  کارتهایی دارند و افراد دیگر چه کارتهایی رابازی کرده اند.
  6. خواندن فعال را تشویق کنید. یادداشت کردن نکته ها و تأکید بر متن یا برجسته کردن متن می تواند به بچه ها کمک کند تا اطلاعات را به اندازه کافی و طولانی در ذهن نگه دارند تا به سؤالات مربوط به آن پاسخ دهند. صحبت کردن با صدای بلند و پرسیدن سؤال درباره مطالب خوانده شده نیز می تواند به حافظه کاری کمک کند.

 

 

روش‌های بهبود انعطاف‌پذیری

۱.اطلاعات را دسته‌بندی کنید. دسته‌بندی‌های ذهنی برای اطلاعات و موقعیت‌های پیش ‌رو ایجاد کنید تا بتوانید راحت‌تر تجارب خود را سازماندهی کنید. به عنوان مثال در حین مشاهده‌ و یا خواندن کتاب‌های تصویری، اشکال را به دسته‌های جاندار، بی جان، اشیا و … تقسیم کنید.

 

۲. اگر چیزی را درست بفهمید، آن را فراموش نمی‌کنید. همه ما اغلب نمی‌توانیم مفاهیمی را که لازم داریم به خاطر آوریم؛ چون احتمالا آن‌قدر که فکر می‌کردیم، آنها را به‌درستی درک نکرده‌ بودیم. پس سعی کنید اطلاعات را کامل و درست متوجه شوید.

۳.ورزش بدنی. مغز شما فقط بعد از ۲۰ دقیقه ورزش شدید، مواد شیمیایی شادی‌آوری آزاد می‌کند که به بدن و مغز شما اجازه یادگیری و رشد می‌دهند. بدن، به دلایل تکاملی، هنگام ورزش‌کردن بهتر می‌تواند یاد بگیرد؛ همچنین ورزش باعث افزایش تمرکز و کاهش اضطراب می‌شود و به‌مرور خُلق را متعادل می‌کند  و عصب‌زایی را تقویت می‌کند. همه این موارد باعث بهبود انعطاف ‌پذیری شناختی می‌شوند.

۴. تغییر روتین روزمره. برای حفظ انعطاف‌پذیری و هوشمندی ذهن، موارد جدیدی را به روتین روزمره خود وارد کنید. مواجهه با هر محرک جدید باعث افزایش انعطاف‌پذیری ذهنی می‌شود، زیرا مغز، شما را مجبور می‌کند تا سریع با آن سازگار شوید. به عنوان مثال شیوه چیدمان اتاق را تغییر دهید.

۵. یادگیری مهارت‌های جدید. یادگیری مهارت‌های جدید باعث تقویت انعطاف‌پذیری شناختی می‌شود. یادگیری نوعی ساز موسیقی، زبان یا بازی جدید را امتحان کنید.

 

روش‌های افزایش کنترل مهاری یا بازداری روش‌هایی است همچون بازی‌های شناختی که برای این منظور اختصاص پیدا کرده یا روش‌های تحریک مغزی و … است که کاملا بیس پژوهشی دارد.

 

 

حانیه صیادی، دانشجوی دکتری روانشناسی شناختی دانشگاه شهید بهشتی